Acta Alexandri Regis Poloniae

Aleksander, Wielki Książę Litewski, do kardynała Fryderyka.

Najjaśniejszy książę i najprzewielebniejszy w Chrystusie ojcze oraz panie, nasz najdroższy rodzony bracie! Otrzymaliśmy wieść, że najjaśniejszy Jan Olbracht, król Polski, nasz najdroższy brat, zakończył swoje dni. Śmierć jego królewskiej mości jest dla nas największym bólem, jednakże, skoro tak spodobało się Bogu, stała się Jego wola, której należy się podporządkować. Teraz z kolei pozostaje naradzić się nad stanem Królestwa i wyborem króla. Lecz ponieważ Wasza Braterska Miłość, zarówno z racji rodu naszego domu, jak i powagi rady, zajmuje pierwsze miejsce przy tego rodzaju elekcji, niech Wasza Braterska Miłość raczy przede wszystkim i z największą starannością zadbać o naprawę Rzeczypospolitej Królestwa, która nie w inny sposób będzie mogła zostać naprawiona, jak tylko przez to, że Królestwo i Księstwo zostaną połączone, tak jak za naszych poprzedników świętej pamięci stanowiły jedno państwo, dzięki której to jedności cieszyły się pomyślnością, bogactwem, zwycięstwami i rosły w siłę, a po ich rozłączeniu nadszedł słaby i trudny stan zarówno Królestwa, jak i Księstwa. Stąd też dostojnicy i doradcy Królestwa oraz Księstwa postanowili o powrocie do dawnej unii, dokonali tego i potwierdzili oraz umocnili obustronnymi zapisami i tajemnicą przysiąg. Tak więc, w przypadku braku wielkiego księcia Litwy, król Polski powinien objąć następstwo w księstwie Litwy, i odwrotnie. Skoro zatem najjaśniejszy pan król, nasz najdroższy brat, poniósł śmierć, niech Wasza Braterska Miłość raczy współdziałać w tym, aby przede wszystkim zadośćuczyniono wzajemnym zapisom i złożonym przysięgom, które należy zachować, i aby poparto nas w dążeniu do zaszczytu Królestwa, a następnie wcielono Księstwo do Królestwa, przez które to wcielenie Rzeczpospolita obu państw będzie trwać szczęśliwiej, zwłaszcza w obliczu tej burzy wojennej. Nie mogłoby bowiem być silniejszej okazji do wojen, niż oddzielenie jednego państwa od drugiego. Nie wątpimy jednak, że Wasza Miłość łaskawie poprze zarówno Rzeczpospolitej Królestwa, jak i nasz zaszczyt. Zobowiązujemy się wobec niej do wszelkiej życzliwości. Na koniec życzymy Waszej Braterskiej Miłości pomyślnego zdrowia. Dano w Wilnie, w piątek po święcie św. Jana Chrzciciela, w roku Pańskim tysiąc pięćset pierwszym.